051-36040039

بنای هارونیه مشهد

11458 ۱۳۹۴/۰۶/۳۱
[تعداد: 9    میانگین: 4/5]
تاریخچه
آدرس
فاصله مکانی
فاصله زمانی

بقعه هارونیه در سده هشتم هجری در شهر کهن تابران بنا شده است، به زعم نظر بعضي هم كه بناي ياد شده را "خانقاه غزالي" دانسته اند،‌ احتمال ارتباط ساختمان با امام محمد غزالي (450-505ه.ق) بسيار كم و یا حتی هیچ ارتباطی نیست. این بنا شامل یک فضای وسیع مربع گنبد دار به ارتفاع حدود 25 متر و وسعت 12 در 12 متر است و در انتهای بنا سه حجره و اتاقک با تزئیناتی شامل گچبری قرار دارند، تزئینات بیرونی این بنا منحصر به قابهای عمودی و ستون نماهای طرفین ورودی می‌باشد. بنای هارونیه مشهد در دهه اخیر به همت انجمن آثار ملی و میراث فرهنگی خراسان مرمت و بازسازی شده است. بسیاری از مردم این بنا را زندان هارونیه می‌نامند و در متون و سفر نامه ها از آن مسجد توس، آرامگاه و خانقاه غزالی نیز نام برده شده است.

بناى هارونيه قدیمی‌ ترین اثری است که از توس به جای مانده است و همانطور که گفته شده تنها بنای بازمانده از جاذبه های تاریخی شهر کهن توس است. تمام بناى هارونيه آجرى است و هيچ‌ گونه تزئين كاشى در آن به كار نرفته است، اين بنای چهار ضلعی ابعاد آن در اضلاع مختلف نابرابر است. ابعاد این بنا به ترتيب ضلع شمالى 19/5 متر، ضلع جنوبى 20 متر، ضلع شرقى 28 متر، ضلع غربى‏ 29 متر می باشد و این بنا در 25 کیلومترى شمال غرب مشهد در حاشیه غربى جاده مشهد و در قلب دشت توس واقع گردیده است.

بقعه هارونیه مشهد,بناهای تاریخی مشهد,بنای تاریخی هارونیه

بنای هارونیه در مشهد ساختمان بزرگی در مدخل شهر است كه به "بقعه هاروني" يا "هارونيه" شهرت يافته است. این بنای تاریخی با فاصله 600 متری از آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی قرار گرفته و در کنار آن سنگ سیاهی به عنوان یاد بود امام محمد غزالی از عرفای سده پنجم و ششم هجری دیده می شود و در شمال‌ غربی این بنا مقبره زنده یاد حسین خدیو جم از غزالی شناسان معاصر قرار دارد.

بنای هارونیه,بنای هارونیه توس,بنای هارونیه در مشهد

بنای هارونیه توس دارای یک مدخل اصلی، دو مدخل در شرق و غرب ساختمان و بقایای یک محراب در قسمت بیرونی و شمال ساختمان می باشد. خطوط عمودی و موازی سطح نما، طاق نماها و نورگیر ها و نوع فضاهای این بنا، عمر آن را به قرن هفتم و هشتم می رساند. برخي از اهالي توس، گور ويران شده غزالي را در نقطه اي واقع در چند صد قدمي غرب باره شهر نشان مي دهند و گويا سنگ گور او هم در آن حوالي ديده اند. اين محل در سال 1374 هجري شمسي حفاري شد و تقريبا گور غزالي به دست آمد. این بنا دارای ویژگی های معماری قرن هشتم هجری است.

بنای هارونیه طوس,پلان بنای هارونیه,عکس بنای هارونیه

این بنا شامل ایوانی رفیع و دو لچکی، چهار ایوان صلیبی شکل با پنجره های مشبک شده و هشت طاق نما با قوس جناغی و گنبد دو پوسته است. این محل به مسجد جامع شهر توس نیز شهرت دارد و ساختمان آن را به سربداران نسبت می دهند و با توجه به معماری جذابی که دارد از مکان های بسیار دیدنی شهر توس می باشد.

سنگ مقبره امام محمد غزالی در روبروی بقعه نصب شده است و سبک معماری آن معماری آذری می باشد. هارونیه نام جدیدی است که به این مکان داده شده و شاید سابقه‌ ی مکتوب آن حتی به یکصد سال پیش هم نرسد، هیچ ارتباطی به هارون‌الرشید عباسی ۱۷۰ تا۱۹۳ ق ندارد.

نظر خود را به این مطلب بدهید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد ؛ بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند