دریاچه های تار و هویر دو دریاچه کوهستانی آب شیرین هستند که در فاصله حدود ۵۰۰ متری از یکدیگر و در ارتفاع تقریباً ۳۰۰۰ متری از سطح دریا واقع شده اند. این دریاچه ها در اثر زمین لغزش های باستانی میان دو رشته کوه قره داغ (کوه دوبرار) در شمال و زرین کوه در جنوب به وجود آمده اند و آب آن ها عمدتاً از طریق ذوب شدن برف کوه های اطراف و چشمه های کف دریاچه تأمین می شود. دریاچه بزرگتر، تار، حدود ۱.۳ کیلومتر طول دارد و یکی از جاذبه های طبیعی ملی ایران به شمار می آید. این منطقه به دلیل آب و هوای خنک کوهستانی، محلی مناسب برای کمپینگ، ماهیگیری و کوهنوردی در فصول گرم می باشد.
دریاچه های تار و هویر، دو نگین آبی درخشان در دل کوه های البرز، یکی از زیباترین و بکرترین جاذبه های طبیعی ایران و استان تهران هستند. برای فرار از هیاهوی پایتخت، این دو دریاچه انتخابی بی نظیر محسوب می شوند. این دو دریاچه کوهستانی با آب شیرین و زلال، در نزدیکی شهر تاریخی دماوند واقع شده اند. دریاچه های تارو هویر سالانه میزبان تعداد زیادی از طبیعت گردان، کوهنوردان و علاقه مندان به ماهیگیری و کمپینگ هستند. در این راهنمای جامع، هر آنچه برای یک سفر خاطره انگیز به این دو دریاچه نیاز دارید، از موقعیت جغرافیایی و ویژگی های طبیعی گرفته تا مسیرهای دسترسی و بهترین زمان سفر، در اختیار شما قرار داده ایم.
منبع تصویر: Instagram
دریاچه های تار و هویر کجاست؟ موقعیت جغرافیایی و دسترسی
دریاچه های تار و هویر در شهرستان دماوند، در شرق شهر دماوند و نزدیکی روستای هویر قرار گرفته اند. این دو دریاچه که در فاصله حدود ۵۰۰ متری از یکدیگر واقع شده اند، بخشی از آثار طبیعی ملی ایران هستند و به دلیل موقعیت کوهستانی خود در ارتفاعی بیش از ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارند که باعث شده اند آب وهوایی خنک و دلپذیر داشته باشند.
از ویژگی های این دریاچه ها می توان گفت: طول دریاچه تار در حدود 1300 متر و دریاچه هویر 900 متر می باشد وعرض آنها نیز به تریتب 400 متر و 150 متر است. عمق دریاچه تار بیشتر و در حدود 40 تا 50 متر است در حالیکه دریاچه هویر عمقی در حدود 15 متر دارد.
منبع تصویر: Instagram
مسیرهای دسترسی به دریاچه های تار و هویر
دریاچه های تار و هویر در فاصله حدود ۱۵ کیلومتری شرق دماوند و تقریباً ۱۱۰ تا ۱۱۲ کیلومتری تهران قرار دارند. رانندگی از تهران تا شروع جاده خاکی این دریاچه ها حدود ۱.۵ تا ۲ ساعت طول می کشد و پس از آن حدود ۲۰ کیلومتر جاده خاکی تا کنار دریاچه در پیش است.
دسترسی به این دریاچه ها از سمت تهران معمولاً از طریق جاده دماوند امکان پذیر است. بهترین مسیر با خودروی شخصی (که بهتر است آفرود یا شاسی بلند باشد، به ویژه در انتهای مسیر):
- ابتدا از تهران به سمت دماوند حرکت کنید.
- از دماوند، مسیر روستای چنار غرب را در پیش بگیرید و سپس وارد جاده معدن شوید.
- انتهای این جاده خاکی شما را به دریاچه ی تار و هویر می رساند.
نکته مهم: بخش هایی از مسیر دسترسی به دریاچه ها کوهستانی و سنگلاخی است، بنابراین رانندگی با احتیاط و داشتن خودروی مناسب توصیه می شود.
منبع تصویر: Instagram
ویژگی های طبیعی و اکوسیستم دریاچه تار و هویر
دریاچه های تار و هویر به دلیل قرار گرفتن بین رشته کوه های بلند، از جمله دوبرار (در شمال) و زرین کوه (در جنوب)، منظره ای خیره کننده و منحصربه فرد دارند.
- منبع آب دریاچه تار و هویر: آب دریاچه ها شیرین و بسیار زلال است و از چشمه های متعدد در کف دریاچه، ذوب شدن برف کوه های اطراف (قره داغ، سیاه چال و شاه نشین) و آبراهه های فصلی تأمین می شود.
- نحوه پیدایش دریاچه ها: اعتقاد بر این است که این دریاچه ها در اثر زمین لرزه و لغزش زرین کوه در سال های بسیار دور ایجاد شده اند.
- حیات وحش اطراف دریاچه ی تار و هویر: دریاچه ها زیستگاه انواع ماهی ها از جمله قزل آلای رنگین کمان و قزل آلای خال سرخ هستند. همچنین، در اطراف دریاچه ها می توان حیواناتی نظیر کل و بز، خرس، روباه و پرندگانی مانند عقاب و کبک را مشاهده کرد.
- پوشش گیاهی دریاچه تار و هویر: به دلیل ارتفاع زیاد و طبیعت کوهستانی، پوشش گیاهی درختان در اطراف دریاچه ها کم است، اما در فصول بهار و تابستان، گل ها و گیاهان کوهستانی زیبایی خاصی به منطقه می بخشند.
منبع تصویر: Instagram
تفریحات و جاذبه های گردشگری اصلی
سفر به دریاچه های تار و هویر تنها به تماشای مناظر زیبا ختم نمی شود؛ این منطقه فرصت های متعددی برای تفریحات هیجان انگیز در دل طبیعت فراهم می کند:
- ماهیگیری: ماهیگیری یکی از محبوب ترین تفریحات در دریاچه ی تار است. با رعایت قوانین محیط زیست، می توانید شانس خود را برای صید قزل آلا امتحان کنید.
- کمپینگ و شب مانی: محوطه اطراف دریاچه تار مکانی عالی برای برپایی چادر و تجربه یک شب خاطره انگیز زیر آسمان پر ستاره کوهستان است. امنیت منطقه نسبتاً خوب است و یگان محیط زیست در آن گشت زنی می کند.
- کوهنوردی و پیاده روی: کوه های اطراف، به ویژه کوه دوبرار و زرین کوه، مقاصد جذابی برای کوهنوردان هستند. همچنین، پیاده روی نیم ساعته بین دو دریاچه تار و هویر یکی از لذت بخش ترین بخش های سفر است.
- شنا و قایق رانی: اگرچه آب دریاچه ها در اکثر فصول سال سرد است، اما شنا و آب بازی در تابستان بسیار مهیج است. برای قایق رانی باید از قبل قایق بادی شخصی با خود ببرید، زیرا امکانات اجاره قایق در محل وجود ندارد.
منبع تصویر: Instagram
بهترین زمان سفر به تار و هویر
بهترین زمان برای بازدید از این دو دریاچه، فصول بهار و تابستان است. تابستان (تیر تا شهریور)خنک ترین نقطه در نزدیکی تهران دریاچه تار و هویر است زیرا ایده آل برای فرار از گرمای تابستان بهترین زمان برای کمپینگ، ماهیگیری و تفریحات آبی می باشد. پاییز در تار و هویر هوا رو به سردی می رود اما مناظر رنگارنگ مناسب برای عکاسی و طبیعت گردی های یک روزه می باشد. زمستان در دریاچه ها هوا بسیار سرد و کوهستانی و جاده ها ممکن است برفی و خطرناک باشند. زمستان سفر به این دریاچه ها دشوار است و تنها برای کوهنوردان حرفه ای توصیه می شود.
نکته آب وهوایی مهم در مورد دریاچه تار و هویر: گرم ترین ماه سال در این منطقه، تیرماه با دمای میانگین حدود ۱۸ درجه سانتی گراد است که نشان دهنده خنکی کم نظیر آن است.
منبع تصویر: Instagram
امکانات اقامتی در نزدیکی دریاچه ها
- کمپینگ (اولویت اول): بهترین و جذاب ترین گزینه اقامت، برپایی چادر در محوطه اطراف دریاچه است.
- اجاره اقامتگاه: برای اقامت راحت تر، می توانید ویلا، سوئیت یا اقامتگاه های بوم گردی را در شهر دماوند یا روستای هویر اجاره کنید.
- یگان محیط زیست: در نزدیکی دریاچه، یگان حفاظت محیط زیست دماوند به صورت شبانه روزی حضور دارد که موجب افزایش امنیت منطقه برای شب مانی می شود.
افسانه ها و رازهای دریاچه تار
دریاچه تار که گاهی به آن “هویر بزرگ” هم می گویند، همچون دیگر جاذبه های طبیعی قدیمی، در میان مردم منطقه دارای افسانه هایی است که سفر به آن را مرموزتر می کند. برخی افسانه ها حاکی از وجود گنج های ارزشمند در کف دریاچه یا حکایت دو برادر است که در جستجوی چشمه بودند و فریادهای اندوهناک یکی از آن ها (هوو هوو) باعث پیدایش دریاچه هویر شد. هرچند این قصه ها اثبات نشده اند، اما به این نگین های کوهستانی، رنگی از رمز و راز بخشیده اند.
منبع تصویر: Instagram
نکات ضروری سفر به دریاچه های تار و هویر
برای سفری ایمن و دلنشین به دریاچه های تار و هویر، رعایت برخی تمهیدات ضروری است؛ توصیه می کنیم این نکات را جدی بگیرید تا تجربه ای به یادماندنی داشته باشید:
- تجهیزات: حتی در تابستان، لباس گرم، کفش مناسب کوهپیمایی، کرم ضدآفتاب و تجهیزات کامل کمپینگ (در صورت شب مانی) همراه داشته باشید.
- زباله: این منطقه یک اثر طبیعی ملی است. حتماً تمام زباله های خود را جمع آوری کرده و با خود بازگردانید. هیچ اثر و یادگاری جز عکس هایتان از خود به جا نگذارید.
- رانندگی: برای رانندگی در جاده خاکی انتهایی، بهتر است از خودروهای شاسی بلند یا آفرود استفاده کنید.
- آب آشامیدنی: آب دریاچه شیرین است و با تصفیه قابل آشامیدن است، اما بهتر است آب آشامیدنی کافی همراه داشته باشید.
دریاچه های تار و هویر، با آب وهوای خنک، آب زلال و طبیعت بکر کوهستانی، تجربه ای متفاوت از سفر را در نزدیکی پایتخت ایران برای شما رقم خواهند زد.
