MENUMENU
051-36040039

گنبد سلطانیه زنجان

10497 ۱۳۹۴/۰۹/۰۳
لطفا به این مطلب رای دهید
[رای ها : 26 امتیاز : 3.9]
تاریخچه
آدرس
فاصله مکانی
فاصله زمانی

تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان به سال ۷۰۲ هجری قمری بر میگردد که به دستور الجایتو در شهر سلطانیه، پایتخت آن زمان ایلخانیان آغاز شد و در سال ۷۱۲ هجری قمری به پایان رسید.

گنبد سلطانیه کجاست؟

گنبد سلطانیه، بزرگترین گنبد تاریخی ایران در شهر سلطانیه در استان زنجان می باشد. گنبد سلطانیه زنجان، یکی از شاهکارهای معماری دوره اسلامی و بزرگترین گنبد آجری جهان است. 

این بنا در حد فاصل سال های 702 تا 712 هجری قمری به دستور اولجایتو پادشاه مغول معروف به سلطان محمد خدابنده و نظارت خواجه رشید الدین فاضل همدانی به نیت کاربرد آرامگاهی ساخته شد. گنبد سلطانیه زنجان، مدتی پایتخت شهریاران ایران بوده و هم اینک آرامگاه سلطان محمد خدابنده است.

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

معماری گنبد سلطانیه زنجان

گنبد سلطانيه زنجان آن چنان در زمانه خود منحصربفرد و مطرح بود که پس از 100 سال از ساخت آن گنبد کلیسای سانتا ماریا دل فیوره فلورانس (که در تصویر بالا مشاهده می کنید) را با الهام از آن ساختند. گنبد مشهور سلطانیه زنجان از دور به رنگ آبی کمرنگ و نیلگون و در بعضی جهات آن به رنگ سبز هم دیده می شود. این بنا از زیباترین گنبدهای یک پوشش به شمار می رود.

گنبد سلطانیه در زنجان از لحاظ سبک و سیاق معماری، حجم، ارتباط فضاها، نسبت های موجود در اجزای مختلف، بی حرکتی و تحمل بنا نمونه ای منحصر بفرد و بی نظیر و نقطه تحولی در معماری اسلامی به حساب می آید.

عکس گنبد سلطانیه زنجان,گنبد سلطانيه زنجان,گنبد سلطانیه استان زنجان

گنبد سلطانیه در زنجان بنایی هشت ضلعی با هشت مناره که سقف دو پوششه فیروزه رنگی بر روی آن قرار گرفته است. بر روی دیوارها و کتیبه های این بنا، آیات قرآنی و متن های مذهبی به خط ثلث و کوفی به چشم می خورد و همچنین گنبد سلطانیه بهترین نمونه معماری ایلخانی است.

بنا به نظر عده ای گنبد سلطانیه،مقبره سلطان محمد خدابنده نیست و مدفن ایشان را در کوه های پیرامون سلطانیه دانسته اند. در زیر این بنا، دالان های زیر زمینی موجود است که عده کثیری آن را محل برپایی آیین و رسوم های شمنی که سلطان محمد خدابنده در مدتی که پیرو این آیین بوده  ایجاد کرده است.

تحمل وزن 1600 تنی گنبد را 8 دیوار ضخیم عهده دار است که در زاویه هر دیوار 8 مناره وجود دارد. گنبد سلطانیه دارای ارتفاع 5.5 متر و قطر 6.30 متر است. گنبد سلطانیه دارای دو لایه می باشد و این یکی از دلایل ماندگاری و استحکام آن در برابر زلزله است. پلان گنبد سلطانیه در شکل زیر آورده شده:

گنبد سلطانیه استان زنجان سرشار از تزئینات بوده و در آن انواع تزئینات کاشی کاری، کتیبه نویسی،گچ کاری،تزئینات سنگی و چوبی و رنگ و نقاشی با نهایت ظریف کاری صورت گرفته است. در سقف ایوان های 24 گانه آن، زیباترین نمونه های گچ بری به کار برده شده و برای اولین بار در تاریخ معماری اسلامی از هنر کاشی کاری در سطح پیچیده استفاده شده است. هم چنین همگی این تزیینات دو لایه بوده و فرضیات مختلفی در این زمینه ارائه شده است.

گنبد سلطانیه در زنجان,گنبد سلطانیه زنجان,گنبد سلطانیه کجاست

در آرامگاه محمد خدابنده، فضای تربتخانه ای به صورت مستطیلی با طول 60،17 متر، عرض 8،7 متر و ارتفاع 16 متر دیده می شود.سردابه ای در ایوان جنوبی تربتخانه قرار گرفته که در وسط آن محل قبر و دو طرف آن دو فضای کوچک وجود دارد. بنای گنبد سلطانیه زنجان در طی حدود 700 سال گذشته تقریبا 2 تا 8 سانتی متر نشست پیدا کرده است.

معماری گنبد سلطانیه زنجان

گنبد سلطانیه زنجان دارای سه درب ورودی است که امروزه در اصلی آن مسدود شده است. اتصال طبقات با وجود هشت پلکان مارپیچ صورت گرفته و چهار پنجره بزرگ در بالای چهار ایوان اصلی قرار دارد. وجود پنجره ها علاوه بر روشنایی داخل بنا برای تشخیص زمان هم به کار می رفت. به این صورت که اگر نور از سوراخ اصلی نوک گنبد می تابید نمایانگر هنگام اذان ظهر و اگر از پنجره های بزرگ می تابید حدود ساعت و تابش نور از پنجره های کوچک حدود دقیقه رابیان می کرد.

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

سلطان محمد خدابنده ارادت خاصی به حضرت علی(ع) داشته و دلیل وجود 110 پله بنای گنبد که در حروف ابجد مترادف نام حضرت علی (ع) است به همین عنوان می باشد.

 سال 1384 هجری شمسی، گنبد سلطانیه در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید. این بنا در مسیر جاده تهران به تبریز قرار داشته و زمانی که وارد مسیر اصلی این بنا می شوید از همان لحظه اول شکوه و عظمتش نمایان می شود.

گنبد سلطانيه زنجان که یکی از جاذبه های تاریخی استان زنجان می باشد در 15 دی سال 1310 به فهرست آثار ملی کشور اضافه شد.

آدرس گنبد سلطانیه زنجان در ۴۳٫۷ کیلومتری شهرستان زنجان قرار گرفته است. حتما در تور زنجان گردی به این مکان تاریخی هم سری بزنید.

عکس های گنبد سلطانیه زنجان

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

آدرس گنبد سلطانیه زنجان,پلان گنبد سلطانیه زنجان,تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

نظر خود را به این مطلب بدهید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد ؛ بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند