051-36040039

صنایع دستی اصفهان

36653 ۱۳۹۴/۰۸/۳۰
[تعداد: 207    میانگین: 4.2/5]

صنایع دستی اصفهان دارای شهرت جهانی هستند و بسیاری از مردم دنیا، ایران را با آنها و شهرهایی نظیر آن می شناسند. شهر اصفهان با انتخاب شدن به عنوان نخستین پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی در سال 2005 در میان مردم این کشورها بیش از پیش مشهور گشته و گردشگران بسیاری را به خود جلب کرده است. گردشگرانی که مشتاق به تهیه سوغات ایرانی هستند تقریباً صنایع دستی و سوغاتی های تمام نقاط ایران را در حاشیه میدان نقش جهان و در بازار قدیمی اصفهان می توانند تهیه کنند.

صنایع دستی هر شهر نشان هنر و فرهنگ آن منطقه است، با این تفاسیر می توان گفت مردم اصفهان از ذوق و سلیقه سرشارند و این صنایع دستی زیبا جلوه ی فرهنگ غنی آنان است. در استان اصفهان بیش از شصت رشته صنایع دستی رواج دارد که 58373 کارگاه را تحت پوشش قرار داده و برای 220010 نفر شغل ایجاد کرده است. در این میان قالی بافی با حدود 50000 کارگاه و نزدیک به 200000 شاغل، رتبه اول را دارد.

صنايع دستي اصفهان، قدمتی طولانی دارد به بلندای تاریخ، اوج رونق و شکوفا شدن این هنرهای زیبا دوران صفویه بود، از آن زمان این مهارت از هنرمندان و استادان بزرگ، با روش استاد شاگردی، نسل به نسل منتقل شد تا به امروز. صنایع دستی شهر اصفهان پستی بلندی های زیادی داشته است. پس از رونق دوران صفویه، بازار این حرفه در زمان قاجاریه از رونق افتاد و بعد از انقلاب مشروطه، جان تازه ای گرفت و خوشبختانه هنوز هم پابرجاست. با نگاه کردن به آثار تاریخی زیبای اصفهان میتوان اصالت هنرهایی چون کاشی کاری، تزئينات آجری، آینه کاری، انواع خط و گچ بری در دیواره، سقف، ستون و کف مساجد، عمارت ها و دیگر آثار تاریخیش دید.

با عبور از بازارهای قدیمی اصفهان مانند قیصریه، صنایع دستی چشم نوازی را میبینیم که نظر هر کسی را به خود جلب می کند. با عبور از این بازار و دیدن گردشگران داخلی و خارجی می توان فهمید که این صنایع زیبا علاقمندان جهانی بسیاری دارد. صنایع دستی زیبای اصفهان قلم زنی، میناکاری، خاتم سازی، پارچه قلمکار، ملیله سازی، فیروزه کوبی هستند، که توضیح مختصری درباره آنها بیان کردم.

از جمله دیگر صنايع دستي اصفهان، به موارد زیر می توان اشاره کرد:

  • قالی بافی
  • نگارگری
  • منبت کاری
  • نمدمالی
  • تراش مس
  • صحافی
  • ضریح سازی
  • معرق
  • سرمه دوزی

میناکاری اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

میناکاری هنر تزئین فلزات با مواد رنگین مات یا شفاف با مدد گرفتن از آتش است. این هنر شامل فعل و انفعالات پیچیده شیمیایی است و یک هنر آزمایشگاهی محسوب می شود و در حقیقت اشیایی را شامل می شود که از ترکیب اکسید فلزات با برخی نمک ها در اثر حرارت تزئین یافته است. میناکاری می تواند بر روی سفال و شیشه نیز انجام شود. در مغازه های صنایع دستی اصفهان و حتی دیگر شهرها ظروف و اشیاء نیلگون رنگی، دیده می شود که یکی از پر طرفدار ترین صنايع دستي اصفهان است. در مورد زمان پیدایش این هنر زیبا اطلاعات دقیقی در دست نیست و تنها، نمونه های محدودی از دوران صفوی باقیمانده است و بعد از آن در دروان قاجار نمونه های اندکی همچون سرقلیان و کوزه قلیان و .. که میناکاری بوده، به چشم میخورد. پس از آن، دوران پهلوی شروع خوبی برای این هنر بود، که استاد "شکرالله صنیع زاده" آن را توسعه داد.

قلم میناکاری را می توان با ذوب کردن انتهای لوله خودکار و فروبردن سوزن در آن تهیه کرد. برای درست کردن رنگ طرح ها نیز می توان از رنگ آبی لاجوردی با مخلوط صمغ استفاده نمود. با قلم ظریف نقش خود را بر روی ظرف بکشید و دقت کنید رنگ سفید زمینه مشخص باشد. اطراف طرح میناکاری خود را با گل و برگ پر کنید.

 عناصر اصلی هنر میناکاری، فلز و آتش است و بعد از آن رنگ هایی ک به آن جلوه می دهد. روی طلا و نقره می توان میناکاری انجام داد ولی مس فلز اصلی انجام این کار است. زیباترین اشیای میناکاری که نظرها را جلب می کند ظروف تزئینی، گلدان، زیور آلات، جعبه لوازم آرایش، تابلو و ... است. گاهی ترکیب این هنر زیبا را در کنار دیگر آثار هنری میتوان دید.

قلم زنی اصفهان

صنایع دستی اصفهان قلمزنی,صنایع دستی اصفهان گلیم,صنایع دستی شهر اصفهان

قلم زنی یکی از پر رونق ترین صنايع دستي اصفهان است. قلم زنی هنری است، که شاید از همان ابتدای زندگی بشر بوجود آمد. قلم زنی همان هنر حکاکی کردن روی سنگ (حجاری)  بوده که طی مراحل مختلف در طول تاریخ، بر روی فلزهای گرانبها انتقال یافت.

هنر قلم زنی، کنده کاری و ایجاد نقش و طرح با قلم و ضربه چکش، روی اشیای فلزی است. طلا، مس، برنج، نقره، آلیاژ مس و برنج فلزاتی هستند که برای قلمزنی عموماً استفاده می شوند. اشیای بسیاری مانند ظروف، گلدان ها، تابلوها و ... با هنر قلمزنی آراسته شده اند، که زیبایی خیره کننده شان نظر همه را به خود جلب می کند.

پارچه قلمکار اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

یکی دیگر از صنايع دستي اصفهان پارچه قلمکار است. تاریخ پیدایش هنر قلمکاری به زمان حمله مغول ها باز می گردد، که نوعی ایده ی جدید از هنرمندان ایرانی بود. سپس در دوران صفویه گسترش یافت. در زمان شاه عباس صفوی از این پارچه های زیبا برای دوخت لباس استفاده می شد و توجه درباریان را به خود جلب کرد بطوری که لباس هایشان را با این پارچه ها تهیه می کردند. پارچه های زمان صفوی بسیار پرکار بود و کمتر جای خالی در آن ها دیده می شد. امّا از رونق آن در دوران قاجار کاسته شد، سپس رضاشاه با دادن تمهیدات ویژه سبب رونق حرفه قلم کاری روی پارچه شد. امروزه در خانه هر ایرانی، می توان یکی از این پارچه های زیبا را دید.

هنر سنتی قلمکاری به معنای تصویر کردن نقوش و طرح هایی بر روی پارچه ساده از جنس کتان و کرباس می باشد. اوایل این عمل با قلم مو انجام می شد ولی به علت صرف وقت و هزینه، هنرمندان ترجیح دادند مهرهایی را حکاکی کنند، و این کار را برایشان ساده تر کرد. بیشتر طرح های که بر روی این پارچه ها دیده می شود تصویر عشاق، تصاویر تاریخی، تصویر شعرا، تصاویر طبیعت، بته و جقه که به نسبت بقیه طرح ها پرطرفدارتر است. این پارچه ها بصورت سفره، سجاده، لباس، روتختی و ... عرضه می شوند. نشاط آوران پیشنهاد می کند برای بازدید نمونه های نفیس این آثار به موزه ی هنرهای تزئینی اصفهان مراجعه کنید.

خاتم کاری اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

یکی دیگر از صنایع دستی اصفهان خاتم کاری است. قدمت این هنر هم به دوران صفوی بر می گردد، در آن زمان کاخ ها، میز و صندلی ها، رحل قران ها خاتم کاری شده بودند. ابتدا مرکز خاتم سازی، شهر اصفهان بود. امّا بعدها این هنر در شیراز رونق بیشتری گرفت و امروزه خاتم سازی شیراز جایگاه بالاتری دارد.

هنر آراستن سطح شی ها را بوسیله مثلث های کوچک، در طرح های مختلف را خاتم سازی می گویند. این مثلث ها از جنس عاج، استخوان، مفتول برنج، چوب و بعضی اوقات طلا هستند. خاتم اصفهان به روش خاتم شیراز ساخته می شود، گاهی با نقره یا مینا کاری همراه می شود، که در شیراز نمی توان دید. آثار زیبای خاتم سازی که در بازارهای اصفهان جلب توجه می کنند اشیای تزئینی، جعبه های زیبا، قاب عکس، شطرنج، تخته نرد و ... هستند. به نظر من یکی از بهترین هدایایی است، که میتوانیم برای عزیزانمان بخریم.

فیروزه کوبی اصفهان

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

فیروزه کوبی هنری است، که قدمت چندانی ندارد. فیروزه کوبی در مشهد انجام می شد ولی بعدها، حدود 70 سال پیش توسط  "یوسف حکیمان" به اصفهان آورده شد. امروزه اجناس فیروزه کوبی اصفهان شهرت بسیاری دارد. اما صنعتگران مشغول به این حرفه و تولیدات محدود است.  

ظروف فیروزه کوبی شده از جنس مس، نقره، برنج، برنز می باشند، در این هنر فیروزه هایی که از کارگاه های فیروزه تراشی شهرهایی مثل مشهد و نیشابور تهیه شده اند در اندازه های کوچکی، بصورت موزاییک بر روی اشیاء چسبانده می شوند. این هنر زیبا در ساخت آینه شمعدان، گلدان، ظروف و زیورآلات استفاده می شود.

ملیله سازی اصفهان

 

صنایع دستی اصفهان با عکس,صنایع دستی اصفهان چیست؟,صنایع دستی اصفهان خاتم کاری

ملیله سازی از ظریف ترین صنايع دستي اصفهان است. این هنر زیبا، نیاز به دقت، وقت و حوصله ی بسیاری دارد. گاهی در ساخت اجناس ظریف و زیبایی چون گوشواره و گل سینه از زرگران و میناسازان حرفه ای کمک گرفته می شود تا جلوه ی چند برابری داشته باشند. زیورآلات، ظروف و اشیاء تزئینی بسیار زیبایی با این هنر خلق می شود.

پیشنهاد می کنیم به اصفهان سفر کنید و در صورت امکان بازار های قیصریه، بازار مسگر ها، بازار اشرف، بازار ترکش دوز ها و از دیگر بازار های قدیمی این شهر دیدن کنید. بهترین بازار ها برای خرید صنایع دستی اصفهان، بازار های سنتی اطراف میدان نقش جهان می باشند.

نظر خود را به این مطلب بدهید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد ؛ بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند

نظرات