صنایع دستی کرمان

24094 ۱۳۹۴/۰۹/۰۳
لطفا به این مطلب رای دهید
[رای ها : 67 امتیاز : 3.8]

صنایع دستی شهر کرمان مانند سایر شهر های ایران دارای تنوع بسیاری است. در شهر کرمان بازار قدیمی به نام بازار گنجعلی خان وجود دارد که از قدیم الایام محلی برای عرضه ی صنایع دستی و سوغات کرمان می باشد. با گذر از این بازار متوجه خواهید شد که صنایع دستی شهر کرمان همانند سوغاتی های آن تنوع بسیاری دارد و تمام سلیقه ها را راضی می کند. صنایع دستی کرمان مس، پته دوزی، قالی بافی، مشبک چوب و عریض بافی هستند. بعضی از این صنایع دستی مانند قالی بافی در کارگاه ها و گروهی دیگر مانند شال بافی، عریض بافی و پته دوزی بصورت خانگی و توسط زنان و دختران کرمانی تولید می شدند که تقریباً بجز پته دو هنر دیگر از رونق افتاده است.

علاوه بر موارد گفته شده، دیگر صنایع دستی استان کرمان عبارتند از:

  • گلیم بافی
  • شال بافی
  • قالیچه افشار
  • چاقو سازی راین
  • معرق چوب
  • قلم زنی مس
  • خوس (بافت الیاف طلایی،نقره ای و … بر روی لباس)
  • سیس بافی (بافت سبد و حصیر با گیس های درخت خرما)

قالی بافی کرمان

قالی دست بافت کرمان از صنایع دستی بنام کرمان است. قالی بافی در این استان از دوران صفویان رواج دارد و قدمت قالی بافی در کرمان، این شهر را در زمینه فرش و قالی دست بافت مشهور نموده و طرفداران جهانی بسیاری دارد. خیلی از قالی های پهن شده در کاخ های جهان بدست هنرمندان کرمانی بافته شده اند. شهرت قالی کرمان به علّت درآمیزی طرح و رنگ است و در اندازه های مختلف بافته می شوند.

هنرمندان حاذق کرمانی فرش هایی در اندازه های 100 متر هم بصورت سفارشی بافته اند. بخشی از پشم مورد نیاز برای بافت قالی های کرمان از خراسان و بخشی از کرمانشاه تأمین میشود همچنین در کرمان، رفسنجان، ماهان، راور و چند شهر دیگر در استان کرمان پشم های مرغوبی تولید می شود. از جمله طرح های رایج در قالی های کرمان خشتی، سرام، نقش گل محمدی، قاب قرآنی، ستونی، قابی، شاه عباسی، ترنجی، افشان، برگ فرنگی، شکارگاه و درختی می باشد.

قالی های کرمان در صادرات نقش بسزایی دارند. چنانچه قصد خرید فرش دست بافت داشتید حتماً سری به استان کرمان بزنید.

پته دوزی کرمان

پته دوزی از معروفترین صنایع دستی کرمان است، پته نوعی سوزن دوزی است که توسط زنان و دختران هنرمند کرمان خلق میشود. در این هنر نخ های کرکی ابریشمی، الوان یا پشمی بر روی پارچه هایی دوخته می شود. پارچه زیری پته عریض نام دارد که به رنگ های سبز، قرمز، سفید، زرد، سرمه ای، نارنجی،مشکی، عنابی و قهوه ای به چشم می خورد. رایج ترین رنگ عریض مورد استفاده در پته سفید و قرمز است. وجود اثری چون روپوش مقبره ی نعمت الله ولی نشان دهنده ی قدمت این هنر است برای دوخت این پته ی بزرگ حدود یک قرن پیش 16 نفر زن هنرمند مشغول بودند.

 قبل از دوخت بر روی پارچه ها طراحان هنرمند، طرح هایی بر روی پارچه ایجاد میکنند. مواد اولیه مورد نیاز برای پته دوزی سوزن، قیچی، انگشتانه، پارچه و نخ است. طرح پته ای یا درخت زندگی معروف ترین نقش پته می باشد که به نام هایی مانند پته میری، پته جقه ای، پته بادامی، پته ترمه ای و غیره مشهور است. همچنین طرح هایی چون لچک ترنجی و نقش حیوانات، مخصوصا پرندگان کاربرد دارد. پته بصورت جانماز، زیر لیوانی، سجاده، رومیزی و … برای خرید در دسترس قرار دارد. پته دوزی مختص استان کرمان است و میتواند سوغات و یادگاری اختصاصی این شهر باشد.

مس کرمان

یکی دیگر از صنایع دستی استان کرمان که می توان از آن به زیبایی یاد کرد هنر مسگری میباشد. اگر به بازار گنجعلی خان کرمان رفته باشید آنچه بیشتر از همه نظرتان را جلب می کند مغازه ها و استادکارانی است که مشغول به ساخت اشیای مسی هستند. مس کرمان را اکثر افراد می شناسند و یکی از انگیزه هایشان در سفر به کرمان خرید مس است مخصوصاً ظروف مسی که طبخ غذا در آن ها بسیار مفید است. از صنایع دستی مسی کرمان میتوان به کشکول، سینی، تابلو، قابلمه، ظروف غذا خوری و … اشاره کرد.

عریض بافی کرمان

عریض بافی بافت نوعی پارچه نسبتاً ضخیم و پشمی است که پارچه زیر ساخت پته دوزی می باشد. در قدیم از این پارچه ها برای دوخت لباس هایی همچون کت و پالتو استفاده می شده است. امّا امروز تولید عریض کم شده و حتی دیگر در پته دوزی هم استفاده نمی شود. در استان کرمان عریضی بافی های قدیمی در خانواده ها به ارث می رسد و دست به دست می شود.

مشبک چوب کرمان

مشبک نیز از صنایع دستی کرمان است و به معنای شبکه شدن، پنجره ای شدن یا ایجاد سوراخ هایی بر روی اشیاء می باشد. این هنر در گذشته محبوبیت بسیاری داشته است. میتوان بر روی درها، پنجره ها و منبرهای مساجد و بسیاری از آثار تاریخی این هنر زیبا را دید. هنر مشبک کاری به دو صورت اجرا می شود، به شکل غیر پیوسته و پیوسته. غیر پیوسته یعنی چوب جدا جدا بریده شده و بر روی سطح طرح چسبیده می شوند. شکل پیوسته که کل طرح به هم متصل می باشد. این هنر زیبا را در تابلو ها، اشیاء تجملاتی و … میتوان دید. استادکاران ماهری در این زمینه در کرمان ظهور کردند و این هنر را به کمال رساندند. در این زمینه می توان از استاد اکبر صوتی کرمانی یاد کرد.

کاشی و سرامیک رفسنجان

یکی از عجیب ترین صنایع دستی کرمان، کاشی و سرامیک رفسنجان آن است. خاک مرغوب رفسنجان موجب شده تا کارخانه های کاشی و سرامیک زیادی در آن منطقه رونق پیدا کند. کلمه ی سرامیک از کراموس برگرفته شده به معنای سفالینه که در گذشته خطه هایی که خاک مرغوب داشتند کاشی و سفالینه های دست ساز را درست می کردند. کاشی از دو قسمت استخوان بندی و لعاب رو تشکیل می شود که در گذشته لعاب رویی نبوده است و روی خشت زیرین تصویر و نقوشی را حک می کردند.

پس از روی کار آمدن لعاب و پیدایش نقوش بر روی سرامیک و کاشی هنرهایی مثل کاشی کاری و … پدیدآمد. یکی دیگر از صنایع دستی پر طرفدار استان کرمان، کاشی کاری های سنتی و دست ساز آن است. بعلاوه امروزه کاشی های سفارشی نیز تولید می شود به گونه ای که طرح های خاص مثل مساجد، بناها، اشخاص معروف و … با نرم افزار بر روی لعاب سرامیک حک می شود و بدین ترتیب افراد می توانند کاشی مورد نظر خود را در قطعات مختلف سفارش دهند.

لطفا به این مطلب رای دهید
[رای ها : 67 امتیاز : 3.8]

نظر خود را به این مطلب بدهید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد ؛ بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند

نظرات

  • اكرم

    عالی بود!

  • عاطفه

    هیچی قالی کرمان نمیشه.

  • Sahar

    عکس مشبک کرمان چقدر قشنگه خوشم اومد این بار برم کرمان حتما میرم بخرمش مررررسی

  • علی -ص

    خوس بافی بیشتر هنر جنوبی هاست